RUS Exclusive Interview: พูดคุยกับ ผศ.ชัชฎา ชวรางกูร กับเส้นทางมัลติมีเดียสู่ Digital Heritage (AR/VR) สร้างผลงานจริง พัฒนาเด็กและภาพลักษณ์ RUS
“วิสัยทัศน์อนาคต สร้างเส้นทางการเรียนรู้ที่ต่อยอดได้”
ภารกิจของมหาวิทยาลัยยุคใหม่ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการ “สอนในห้องเรียน” แต่ต้องสร้างประสบการณ์จริง สร้างพื้นที่ทดลอง และสร้างผลงานที่ตอบโจทย์สังคมควบคู่กันไป RUS Exclusive Interview ครั้งนี้จึงพาทุกท่านมาพบกับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ชัชฎา ชวรางกูร (อาจารย์กอล์ฟ) อาจารย์ประจำหลักสูตรเทคโนโลยีมัลติมีเดีย คณะวิทยาศาสตร์ ผู้เป็นหนึ่งในฟันเฟืองสำคัญที่ขับเคลื่อน “การเรียนการสอนให้เกิดผลงานจริง” และต่อยอดงานสร้างสรรค์จนเกิดการยอมรับในวงกว้าง
จากวันแรกที่ต้องใช้ “ผ้าเขียว” ทำฉากถ่ายทำแทนกรีนสกรีน สู่วันนี้ที่หลักสูตรเติบโต มีอุปกรณ์และพื้นที่เรียนรู้ที่พร้อมขึ้น พร้อมทั้งวางกลยุทธ์การสื่อสารยุคใหม่ผ่านโซเชียลมีเดีย จน “แทบไม่ต้องออกแนะแนว” เพราะคุณภาพการเรียนรู้และผลงานนักศึกษาเป็นตัวพิสูจน์
ที่สำคัญคือผลงานด้าน Digital Heritage เช่น โมเดล 3 มิติ AR/VR ของแหล่งมรดกวัฒนธรรมอยุธยา
ที่ต่อยอดไปสู่การใช้งานจริงในหลายเวที และเคยได้รับการนำไปใช้จนเกิดชื่อเครดิตของมหาวิทยาลัยในสื่อระดับประเทศ สะท้อนความหมายของการเป็น RUS ในฐานะ “มหาวิทยาลัยที่ทำงานจริง สร้างผลลัพธ์จริง”
Q: ขอให้อาจารย์แนะนำตัวเองและบทบาทหน้าที่ปัจจุบัน
อ.กอล์ฟ: ดิฉัน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ชัชฎา ชวรางกูร หรือ อาจารย์กอล์ฟ เป็นอาจารย์ประจำหลักสูตร เทคโนโลยีมัลติมีเดีย คณะวิทยาศาสตร์ รับผิดชอบทั้งงานเรียนการสอนและการดูแลนักศึกษาในมิติงานสร้างสรรค์สื่อดิจิทัล เช่น งานถ่ายทำ ตัดต่อ งาน 3D และสื่ออินเตอร์แอคทีฟค่ะ นอกจากนี้ยังได้รับมอบหมายบทบาทด้านการบริหารในตำแหน่ง ผู้ช่วยคณบดี ดูแลงานประชาสัมพันธ์และสื่อสารองค์กร ซึ่งเป็นงานที่ต้องทำร่วมกับหลายหน่วยงาน เพื่อให้การสื่อสารภาพลักษณ์คณะเป็นไปในทิศทางเดียวกันค่ะ ปฏิบัติงานประจำที่ RUS ตั้งแต่ปี 2558 และปีนี้เข้าสู่ปีที่ 11 ค่ะ
Q: อะไรคือจุดเริ่มต้นที่ทำให้อาจารย์เลือกมาร่วมพัฒนา RUS
อ.กอล์ฟ: จุดเริ่มต้นมาจาก “ความถนัดและความชอบด้านมัลติมีเดีย” ค่ะ ดิฉันจบด้านเทคโนโลยีสื่อสารในระดับปริญญาตรี และเรียนต่อด้านคอมพิวเตอร์ศึกษาแขนงมัลติมีเดีย ทำให้มีความเข้าใจทั้งเชิงสร้างสรรค์และเชิงเทคนิค ช่วงนั้นมหาวิทยาลัยกำลังพัฒนาหลักสูตรใหม่ จากเดิมที่คณะจะมีสายคอมพิวเตอร์ ไอทีเป็นหลัก ก็เริ่มขยายเป็นสายมัลติมีเดียอย่างจริงจัง และมีการเชิญดิฉันเข้ามาร่วมวิพากษ์และช่วยพัฒนาหลักสูตรตั้งแต่ระยะเริ่มต้น จนเห็นชัดว่าบุคลากรสายนี้ “ขาดแคลน” และหลักสูตรต้องการทีมที่ช่วยกันผลักดันให้เดินหน้าได้อย่างเป็นระบบค่ะ
Q: ก่อนมาเป็นอาจารย์เต็มตัว อาจารย์ทำงานอะไรมาก่อน
อ.กอล์ฟ: ก่อนหน้านี้ทำงานสายสื่อและสิ่งพิมพ์ค่ะ เคยเป็นผู้ผลิตสื่อการสอนให้กับหน่วยงานการศึกษา ต่อมาลาออกไปเรียนต่อปริญญาโท แล้วได้มีโอกาสทำงานในสำนักพิมพ์ ทำให้เข้าใจระบบหนังสือ การทำบรรณาธิการ และงานผลิตสื่อแบบมืออาชีพ หลังจากนั้นมาเปิดสำนักพิมพ์ของตัวเอง และทำงานเขียน ถ่ายภาพ รวมถึงรับนักศึกษาฝึกงานจากหลายสถาบัน ซึ่งประสบการณ์ช่วงนั้นทำให้เห็นทั้งมาตรฐานงานจริง ความรับผิดชอบในสายอาชีพ และการทำงานเป็นทีม พอหลักสูตรมัลติมีเดียต้องการคนมาขับเคลื่อนจริงจัง ดิฉันจึงตัดสินใจ “ปิดสำนักพิมพ์” แล้วมาทำงานด้านการศึกษาเต็มตัว เพื่อพัฒนาหลักสูตรและพัฒนานักศึกษาอย่างต่อเนื่องค่ะ
Q: ตลอด 11 ปี อาจารย์เห็นการเปลี่ยนแปลงของหลักสูตร/มหาวิทยาลัยอย่างไรบ้าง
อ.กอล์ฟ: การเปลี่ยนแปลงชัดมากค่ะ ช่วงแรก ๆ ทรัพยากรด้านอุปกรณ์และพื้นที่ยังมีจำกัดมาก บางครั้งเราต้องใช้วิธีง่าย ๆ เพื่อให้เด็กได้ “ลงมือทำจริง” เช่น การทำฉากถ่ายทำแบบพื้นฐานก่อน เพราะสิ่งสำคัญคือทักษะและกระบวนการคิด แต่เมื่อมหาวิทยาลัยเติบโตขึ้น เราก็เริ่มวางแผนร่วมกับมหาวิทยาลัยในการพัฒนาทรัพยากรให้เหมาะกับการเรียนรู้ของเด็ก เพื่อให้ผู้เรียนได้เห็นภาพการทำงานจริงมากขึ้น แม้อาจไม่ได้เทียบเท่าสถาบันใหญ่ ๆ ทุกด้าน แต่เป้าหมายคือให้เด็กเข้าใจมาตรฐานเครื่องมือ กระบวนการผลิตงาน และการทำงานแบบมืออาชีพค่ะ อีกจุดที่เปลี่ยนไปคือ “การรับรู้ของผู้เรียนรุ่นใหม่” ค่ะ จากเดิมที่ต้องออกแนะแนวหาเด็ก ปัจจุบันเราใช้การสื่อสารผ่านโซเชียล โดยเฉพาะ TikTok และเพจ เผยแพร่บรรยากาศการเรียนจริง เวิร์กชอปจริง และผลงานจริง ทำให้เด็กเห็นว่าเรียนแล้วได้ทำอะไร ได้ออกไปไหน ได้เจอประสบการณ์แบบไหน ปีนี้ยังมีโปรเจกต์ใหม่คือ ไลฟ์ทุกสัปดาห์ ให้รุ่นพี่นำเสนอโปรเจกต์จบ และเปิดพื้นที่ Q&A กับน้อง ๆ ที่สนใจหลักสูตร เป็นการสร้างปฏิสัมพันธ์และความมั่นใจแบบเรียลไทม์ ซึ่งช่วยให้การสื่อสารหลักสูตร “เป็นธรรมชาติและจริง” มากขึ้นค่ะ
Q: ผลงานหรือโปรเจกต์ใดที่ “เป็นที่จดจำ” และสะท้อนศักยภาพของ RUS ได้ชัดเจน
อ.กอล์ฟ: งานที่เป็นหมุดหมายสำคัญคือการพัฒนา โมเดล 3 มิติของแหล่งมรดกวัฒนธรรมอยุธยา โดยเฉพาะวัดไชยวัฒนารามค่ะ เริ่มจากการที่นักศึกษารุ่นแรก ๆ สร้างโมเดล แล้วเราเผยแพร่ผลงานผ่านช่องทางออนไลน์เพื่อประชาสัมพันธ์การเรียนรู้ของเด็ก จุดที่น่าจดจำคือมีการขออนุญาตนำผลงานไปใช้ในสื่อระดับประเทศ ที่ผ่านมาก็อาจจะได้เห็นส่วนหนึ่งจากละครดัง “บุพเพสันนิวาส” และมีเครดิตชื่อคณะ มหาวิทยาลัยปรากฏ ซึ่งทำให้คนภายนอกเห็นว่า “เด็กมัลติมีเดียของเรา” สามารถผลิตงานคุณภาพได้จริงในมาตรฐานงานอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ จากงาน 3D โมเดล เราต่อยอดไปสู่ AR/VR และสื่ออินเตอร์แอคทีฟ เพื่อให้การเรียนรู้วัฒนธรรมเข้าถึงง่ายขึ้น และใช้งานได้จริงในพื้นที่ เช่น การพัฒนา AR ที่ช่วยให้ผู้ชมสามารถใช้แท็บเล็ต/อุปกรณ์สแกนแล้วเห็นข้อมูลหรือมุมมองเสมือนของสถานที่ นอกจากนี้ยังมีการต่อยอดสื่อรูปแบบใหม่ที่ “พกพาไปจัดแสดงได้” เพื่อใช้ในการออกบูธหรือกิจกรรมต่าง ๆ ทำให้ผลงานไม่ถูกเก็บไว้ในห้องเรียน แต่สามารถนำไปใช้สื่อสารสาธารณะได้ด้วยค่ะ
Q: อาจารย์มีกลยุทธ์อย่างไรในการทำให้นักศึกษามีส่วนร่วมกับโปรเจกต์จริง ๆ
อ.กอล์ฟ: หัวใจคือ “อาจารย์เดินคนเดียวไม่ได้” ค่ะ ต้องมีนักศึกษาที่พร้อมลุย พร้อมลอง และมีทีมที่มองเห็นเป้าหมายเดียวกัน เราจึงใช้แนวทาง บูรณาการโจทย์งานจริงเข้ากับรายวิชา เช่น เรียน 3D ก็ให้เด็กเลือกปั้นงานที่สะท้อนวัฒนธรรมหรือพื้นที่ของจังหวัด เรียนวิดีโอก็ออกแบบให้เป็นงานที่ส่งประกวดได้จริง เมื่อเด็กทำแล้ว เราไม่ได้หยุดแค่ส่งงาน แต่จะพาเด็กไปเจอสถานการณ์จริง เช่น เวิร์กชอป หาเวทีประกวดและส่งผลงานนั้น การลงพื้นที่ การติดต่อประสานงาน เพื่อให้เด็กเรียนรู้การทำงานร่วมกับคนภายนอกด้วย ยอมรับว่ากว่าจะได้รางวัลหรือผลสำเร็จ เรา “ล้มเหลวมาแล้วหลายครั้ง” แต่สิ่งที่ใช้คือการให้กำลังใจและทำให้เด็กเห็นว่าแม้ไม่ได้รางวัล งานก็ยังมีคุณค่า เพราะถูกนำไปจัดแสดง ใช้สื่อสาร หรือเป็นส่วนหนึ่งของงานเทศกาลภาพยนตร์สั้นสุวรรณภูมิ/กิจกรรมของหลักสูตร ที่ มทร.สุวรรณภูมิเราเป็นเจ้าภาพต่อเนื่องมาปีนี้ เป็นปีที่ 10 แล้วค่ะ วิธีนี้ทำให้เด็กเห็นว่า งานที่ทุ่มเทไม่ได้ถูกวางทิ้งไว้เฉย ๆ และช่วยสร้างความภูมิใจ ความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างอาจารย์กับลูกศิษย์ จนเกิดแรงผลักดันให้ทำงานต่อเนื่องค่ะ
Q: อนาคตของอาจารย์ และสิ่งที่อยากผลักดันต่อไป
อ.กอล์ฟ: ดิฉันสนุกกับงานสอนและการพัฒนาเด็กมากค่ะ ซึ่งก็ต้องขอบคุณผู้บริหารคณะฯ ที่เห็นความสามารถและให้โอกาสได้เข้าร่วมทีมบริหารคณะฯ แต่ความสุขของดิฉันคือการคิดวิธีสอนใหม่ ๆ ให้เหมาะกับเด็กแต่ละห้อง และการพาเด็กไปทำงานจริงจนเกิดผลลัพธ์ ในเชิงหลักสูตร ความสุขของดิฉัน คือการได้เห็นเด็กนักศึกษาสามารถสร้างผลงานชิ้นนึงออกมาได้ แม้ว่างานนั้นจะสามารถสร้างชื่อเสียงของสาขาฯ หรือคณะฯ ได้หรือไม่ก็ตาม แต่งานนั้นได้สร้างประสบการณ์ที่ดีและน่าจดจำสำหรับพวกเขาแล้วค่ะ ดิฉันดีใจที่หลักสูตรมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง และอยากผลักดันให้เกิดเส้นทางการเรียนรู้ที่ไปต่อได้ เช่น การเปิดระดับบัณฑิตศึกษาในสาย Creative Multimedia เพื่อรองรับเด็กที่อยากต่อยอดด้านวิจัยและการทำงานสร้างสรรค์ในระดับสูงขึ้น เพราะเด็กหลายคนมีความตั้งใจ แต่กังวลเรื่องการวิจัย ถ้าเรามีระบบดูแลและแนวทางที่เหมาะกับสายมัลติมีเดีย ก็จะช่วยให้เขาก้าวไปได้ค่ะ
Q: ฝากข้อความถึงอาจารย์หรือบุคลากรที่กำลังเหนื่อยหรือยังไม่ค้นพบตัวเองในบทบาทอาจารย์ยุคใหม่
อ.กอล์ฟ: อยากฝากว่า “อย่าท้อ” ค่ะ อาจารย์ทุกคนมีปณิธานอยากให้สิ่งที่สอนลงไปถึงเด็ก แต่ความจริงเด็กแต่ละคนรับไม่เท่ากัน สิ่งสำคัญคือเราต้อง “จัดการเป็นเคส ๆ” และปรับวิธีให้เหมาะกับเด็กแต่ละกลุ่ม ถ้าเราท้อ ลองย้อนกลับไปดูวันแรกของตัวเองว่าเริ่มจากอะไร บางครั้งตอนนั้นเราไม่มีอะไรเลย แต่เรายังพาเด็กเติบโตได้ วันนี้เรามีเทคโนโลยี มี AI มีเครื่องมือช่วยมากขึ้น ก็ลองค้นหาวิธีใหม่ ๆ ไปเรื่อย ๆ ทั้งเกม การเรียนรู้แบบกิจกรรม หรือวิธีสื่อสารที่เด็กมีส่วนร่วมมากขึ้น แล้ววันหนึ่งเราจะเจอแนวทางที่เหมาะกับเด็กของเราเองค่ะ
บทสัมภาษณ์ครั้งนี้สะท้อนภาพของ “อาจารย์มหาวิทยาลัยยุคใหม่” ที่ใช้การเรียนการสอนเป็นฐาน และต่อยอดสู่ผลงานจริงที่สร้างผลกระทบได้ทั้งต่อผู้เรียน ต่อมหาวิทยาลัย และต่อสังคม โดยเฉพาะการขับเคลื่อนงานด้าน Digital Heritage ที่ทำให้เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือพัฒนาวัฒนธรรม และทำให้ผลงานของนักศึกษา “ถูกใช้จริง” ในเวทีต่าง ๆ สิ่งที่เด่นชัดคือความทุ่มเทที่เริ่มจากการดูแลผู้เรียนรายคน สร้างทีม สร้างพื้นที่ทดลอง และสร้างความสัมพันธ์เชิงการเรียนรู้แบบ “ครอบครัว” จนกลายเป็นพลังในการยกระดับหลักสูตร และทำให้ภาพลักษณ์ของ RUS ถูกมองเห็นผ่านผลงานที่จับต้องได้
หากกำลังมองหาหลักสูตรที่เรียนแล้วได้ทำจริง หากอยากพัฒนาทักษะด้านมัลติมีเดีย เทคโนโลยีสร้างสรรค์ และสื่อดิจิทัลที่ต่อยอดสู่อาชีพได้ และหากอยากอยู่ในมหาวิทยาลัยที่เปิดโอกาสให้ “สร้างผลงานจริง ตั้งแต่ยังเป็นนักศึกษา” RUS พร้อมเป็นพื้นที่การเรียนรู้และการเติบโต
ผู้ให้สัมภาษณ์: ผศ.ชัชฎา ชวรางกูร (อาจารย์กอล์ฟ)
สังกัด: สาขาวิชาเทคโนโลยีมัลติมีเดีย คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ตำแหน่งบริหาร: ผู้ช่วยคณบดีคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ประเด็นสัมภาษณ์: หนทางอนาคต สร้างเส้นทางการเรียนรู้ที่ต่อยอดได้
ผู้สัมภาษณ์: ผศ.ว่าที่ร้อยตรี ดร.ธนรัตน์ รัตนพงศ์ธระ
หน่วยงานเผยแพร่: งานสื่อสารองค์กรและกิจการระหว่างประเทศ กองกลาง
